KUJDES FAQJA QË PO SHIKONI ËSHTË NË FAZËN E NDËRTIMIT!!!!

Monday, 25 August 2014

PANAIR MADHESHTOR NË KOLKONDAS PER TE KREMTEN E SHEN KOZMAIT

Kryepiskopi Anastas: Shën Kozmai u nderua në trevat e Shqipërisë dhe kur jetoi, por edhe menjëherë pas fjetjes së tij martirike...
 
    Sot, më 24 gusht 2014, Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë kremtoi me madhështi kujtimin e Shën Kozma etolosit. Në manastirin që mban emrin e tij, në Kolkondas, u krye Liturgja Hyjnore Sinodike, që u kryesua nga Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë, Fortlumturia e Tij Anastasi, me pjesëmarrjen e të gjithë anëtarëve të Sinodit të Shenjtë: të Hirësive Mitropolitë, të Beratit Ignatit, të Korçës Joanit, të Gjrokastrës Dhimitrit, dhe Episkopëve, të Apolonisë Nikolla, të Krujës Andoni, të Amantias Nathanaili dhe Bylisit Asti, së bashku edhe me shumë priftërinj e dhjakonë. Qindra besimtarë orthodhoksë dhe jo vetëm, kryesisht nga zona e Fierit, por edhe nga i gjithë vendi, si dhe pelegrinë nga Greqia, mbushën kishën qendrore (katholikonin)të Manastirit dhe mjediset përreth, duke marrë pjesë në gjithë atmosferën adhuruese të ditës. Shumëprej tyre e kishin kaluar natën me lutje nëmanastirin e shenjtorit, siç është tradita shekullore.
    Për personin dhe veprimtarinë shpirtërore të Shën Kozmait foli Hirësia e tij Episkopi  i Apolonisë, Nikolla, i cili theksoi përkushtimin ndaj besimit dhe veprën e jashtëzakonshme të shenjtorit, që në një kohë të errët e të vështirë ktheu shpresën tek të krishterët orthodhoksë.
Në mbarim të Liturgjisë Hyjnore besimtarëve iu drejtua edhe Fortlumturia e Tij Anastasi, i cili në fjalën e tij iu referua veçanërisht kushteve historike në të cilat Shën Kozmai zhvilloi veprën e tij hierapostolike, rrjedhojë e së cilës ishte frenimi i valës të islamizimeve masive dhe shpëtimi i Orthodhoksisë në këto treva, një realitet i bukur për të cilin të krishterët e sotëm kaq shumë i detyrohen shenjtorit.
    Ditët e fundit pati artikuj në gazeta të ndryshme, me firma pseudohistorianësh dhe analistë shtrembërues, që arritën deri sa ta cilësojnë shenjtin “djall” dhe “antishqiptar”, duke tentuar, sikundër tha Kryepiskopi, ta varin përsëri shenjtorin në laqe prej letrash. Ata, tha ai, frymëzohen nga formimi ateist dhe duan të vazhdojnë t’i mbajnë të nënshtruar besimtarët orthodhoksë.
    Por këto kohë kanë kaluar dhe kur ofendojnë shenjtorët e Kishës, ose kur duan të imponojnë mënyrat sesi orthodhoksët do t’i nderojnë ata shenjtorë, mund të arrijnë vetëm të trondisin tolerancën dhe bashkëjetesën fetare, qëështënjë realitet, nga të paktët, që Shqipëria e paraqet me mburrje në familjen bashkëkohore europiane. 
    Shën Kozmai ishte jo thjesht një klerik i përkushtuar orthodhoks dhe hierapostull i ndriçuar, por ishte edhe një faktor i progresit dhe për kushtet e epokës së tij synonte epancipimin shoqëror. I nxiste besimtarët të mësojnë greqisht jo si shprehje e nacionalizmit apo si përpjekje për helenizim, po si një mjet që ata të njiheshin me të vërtetën e Ungjillit dhe misteret e Kishës. Në atë kohë ende nuk kishte asgjë të shkruar apo përkthyer në shqip, ndërsa edhe vetë Ungjilli i Shenjtë u përkthye disa dhjetëvjeçarë më vonë. Me predikimin e tij Shën Kozmai emocionoi turmat e besimtarëve në trevat e Shqipërisë së sotme dhe besimtarët e vlerësuan dhe e deshën edhe për të gjthë veprën e tij për përparim shoqëror dhe arsimim të masave.
    Fortlumturia e Tij Anastasi foli me emocione edhe për vizitën që pati ditët e fundit në vendin e martirizimit me varje të Shën Kozmait (Kolkondasi është vendi ku u gjet dhe u varros lipsani i Shën Kozmait pas ekzekutimit të tij). Fjala është për fshatin Mujalli, në krah të lumit Seman, në bregun jugor të tij, ku në vendin e martirizimit  ekziston një pemë si ajo ku ishte vendosur laku.
    Në fund, besimtarët dhe klerikët morën pjesë edhe në litaninë me lipsanin e shenjtorit.
    Më pas, në kompleksin manastirial të rindërtuar plotësisht, Kryepiskopi dhe të gjithë kryepriftërinjtë pritën besimtarët dhe pelegrinët.
 
***
 
    Manastiri i Shën Kozmait është rikonstruktuar plotësisht me kujdesin dhe fondet e siguruara nga Kryepiskopi Anastas. Punimet e gërmimit dhe largimit të dherave nxorrën në dritë varrin e shenjtorit me pikturë murale të asaj kohe që mbi dy shekuj më parë, si dhe elemente të tjerë arkitekturorë me mjaft interes, që ishin mbuluar nga lymi i sjelle nga përmbytjet e lumit Seman. Gjithashtu, janë ngritur edhe katër kisha të reja në zona të ndryshme, që i dedikohenkujtimittëShenjtorit.
 
***
 
   Kohët e fundit ka pasur një fushatë të orkestruar shpifjesh kundër shenjtorit, me qëllim denigrimin e veprës së Kryepiskopit Anastas dhe të gjithë Kishës sonë Orthodhokse Autoqefale.
   P.sh.Një nga sajesat që përdoren, është ajo se nderimi i këtij martiri të madh nuk ka ekzistuar mes të krishterëve orthodhoksë shqiptarë; edhe n.q.s. ka filluar, ka filluar pas vitit 1961, kur me vendim të Patriarkanës Ekumenike u vu në listën e shenjtorëve të nderuar nga të gjitha Kishat Orthodhokse. Këto nuk janë vërteta, nderimi i tij si shenjtor lokal nisi nëshek. XVIII, në të gjitha ato zona ku ai dha një kontribut të jashtëzakonshëm për të zgjuar ndërgjegjen e shtypur të orthodhoksëve nga nata e gjatë osmane, duke frenuar dukshëm islamizimin e këtyre trevave. Këtë e dëshmojnë ndërgjegjja e popullit orthodhoks shqiptar, afresket e ikonat, shërbesa kishtare për shenjtorin, Manastiri i tij dhe kisha e ndërtuar me kujdesin e Ali PashëTepelenës (1814-1815) dhe mbitë gjitha, e dëshmon nderimi i madh i gjithë popullit edhe atij jo orthodhoks, kudo ku ai predikoi.
   Dëshmi e këtij nderimi para vitit 1961, që hedh poshtë ato që pretendojnë antiorthodhoksët, mes shumë të tjerave është ajo që kanë shkruar e botuar dy nga personalitet më të mëdha të Kishës sonë: Imzot Theofan Noli dhe Kryepiskopi i parë kanonik, Fortlumturia e Tij Kristofor Kisi.
   Imzot Theofan Noli, në vitin 1947, në Boston, botoi Kremtoren (Tëkremtet) e Kishës Orthodokse. Në parathënien e tij thotë se: “Përkthimin... e kemi bërë nga Gerqishtja, me përjashtimin e këndimeve të Shën Kozmait të Beratit, të cilin e parafrazuam nga versioni shqip i KryeHirësisë Tij, Imzot Kristofor Kisi, Kryepeshkopit të Shqipërisë”. Dhe në faqet 754-763 jep shërbesën kishtare të këtij shenjtori. 
  Pra, Imzot Theofan Noli, që në 1947 (pra për para vitit 1961) e quan Shën Kozmai i Beratit dhe shërbesën e shenjtorit e merr nga botimi i vitit 1931 të Imzot Kristofor Kisit, i cili ka shkruar mjaft për Shën Kozmain. 
  Pra, për Imzot Theofan Nolin dhe Imzot Kristoforin, si dhe për gjithë besimtarët orthodhoksë dhe më gjerë në shekuj, Shën Kozmai nuk ishte as antishqiptar e as "joshenjtor", siç trumbetojnë zotërinjtë antiorthodhoksë.
  Po kështu, i pa parecedent dhe i pa imagjinueshëm për arrogancen dhe frymën antiorthodhokse ishte dhe një deklaratë e disa shoqatave pa lidhje me besimin, e cila krijoi revoltë mes besimtarëve orthodhoks edhe shqetësim per frymën perçarëse që kërkontë të mbillte e tëpër hapte.
 


Foto nga Thoma Dhima dhe Aleksandria Ritsi

Friday, 22 August 2014

Nderimi i Shën Kozmait nga shqiptarët është i hershëm


Pasi sulmuan Kryepiskopin Anastas, pasi sulmuan ata që punojnë për Kishën Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë, pasi shpikën gjithfarë gënjeshtrash për kanonet dhe statutet orthodhokse, pasi na e deformuan historinë e besimit, tani e kanë radhën shenjtorët tanë. Sidomos kohët e fundit janë shtuar shkrimet në disa media të caktuara, në të cilat hidhet baltë mbi një nga shenjtorët më të nderuar mes shqiptarëve dhe më gjerë - Shën Kozmain (martirizuar në 1779).  
Një nga sajesat që përdoren, është ai se nderimi i këtij martiri të madh nuk ka ekzistuar mes të krishterëve orthodhoksë shqiptarë; edhe nqs ka filluar, ka filluar pas vitit 1961, kur me vendim të Patriarkanës  Ekumenike u vu në listën e shenjtorëve të nderuar nga të gjitha Kishat Orthodhokse. Këto nuk janë vërteta, nderimi i tij si shenjtor lokal  nisi në shek. XVIII, në të gjitha ato zona ku ai dha një kontribut të jashtëzakonshëm për të zgjuar ndërgjegjen e shtypur të orthodhoksëve nga nata e gjatë osmane, duke frenuar dukshëm islamizimin e këtyre trevave. Këtë e dëshmojnë ndërgjegjja e popullit orthodhoks shqiptar, afresket e ikonat, shërbesa kishtare për shenjtorin, Manastiri i tij ndërtuar me kujdesin e Ali Pashë Tepelenës (1814-1815) dhe mbi të gjitha, e dëshmon nderimi i madh i gjithë popullit edhe atij joorthodhoks, kudo ku ai predikoi.
Dëshmi e këtij nderimi para vitit 1961, që hedh poshtë ato që pretendojnë antiorthodhoksët, mes shumë të tjerave është ajo që kanë shkruar e botuar dy nga personalitet më të mëdha të Kishës sonë: Imzot Theofan Noli dhe Kryepiskopi i parë kanonik, Fortlumturia e Tij Kristofor Kisi.
Imzot Theofan Noli, në vitin 1947, në Boston, botoi Kremtoren (Të kremtet) e Kishës Orthodokse. Në parathënien e tij thotë se: “Përkthimin... e kemi bërë nga Gerqishtja, me përjashtimin e këndimeve të Shën Kozmait të Beratit, të cilin e parafrazuam nga versioni shqip i KryeHirësisë Tij, Imzot Kristofor Kisi, Kryepeshkopit të Shqipërisë”. Dhe në faqet 754-763 jep shërbesën kishtare të këtij shenjtori.
Pra, Imzot Theofan Noli, që në 1947 (pra përpara viti 1961) e quan Shën Kozmai i Beratit dhe shërbesën e shenjtorit e merr nga botimi i vitit 1931 të Imzot Kristofor Kisit, i cili ka shkruar mjaft për Shën Kozmain.
Pra, për Imzot Theofan Nolin dhe Imzot Kristoforin, Shën Kozmai nuk ishte as antishqiptar e as "joshenjtor", siç trumbetojnë zotërinjtë antiorthodhoksë.
Më poshtë po japim tre prej disa dokumentimeve, që tregojnë nderimin dhe hershmërinë e këtij nderimi mes shqiptarëve për Shën Kozmain:
- Fragmentet nga libri i Imzot Theofan Nolit, “Kremtore e Kishës Orthodokse”, Boston, 1947 (Libri liturgjik që përdorim sot në kishat orthodhokse të Shqipërisë)
- Kopertina e librit Imzot Kristoforit për shën Kozmain “Jetëshkrimi dhe akoluthia e dëshmorit të ri dhe Isapostullit Shën Kozma”, Korçë 1931.
- Afresku i shek. XIX i shenjtorit në Manastirin që i dedikohet atij. 



Fragmentet nga libri i Imzot Theofan Nolit, “Kremtore e Kishës Orthodokse”, Boston, 1947.





Kopertina e librit Imzot Kristoforit për shën Kozmain “Jetëshkrimi dhe akoluthia e dëshmorit të ri dhe Isapostullit Shën Kozma”, Korçë 1931.




Afresku i shek. XIX i shenjtorit në Manastirin që i dedikohet atij. 

Monday, 18 August 2014

U krye Shenjtërimi i kishës së hirshme “Ungjillëzimi i Perëndilindëses”, në Këlcyrë.

...E vërteta, dashuria, pendimi dhe përulësia... armët e besimtarit ndaj fuqive demonike...
   Brenda një atmosfere hareje dhe përkushtimi shpirtëror, Fortlumturia e Tij, Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe i Gjithë Shqipërisë, Anastasi, kreu sot Shenjtërimin e kishës së hirshme “Ungjillëzimi i Perëndilindëses”, në qytezën e Këlcyrës. Ai celebroi së bashku me Mitropolitiin e Gjirokastrës Dhimitrin dhe Episkopin e Amantias Nathanailin, si dhe me shumë klerikë të kësaj Mitropolie. Që herët në mëngjes qindra besimtarë, mes tyre shumë të rinj, nga enoria e Këlcyrës, por dhe e gjithë treva e Përmetit, kishin mbushur oborrin e Kishës, duke marrë pjesë me lutjen e tyre në aktin e hirshëm të Shenjtërimit, me litaninë e lipsaneve të shenjta dhe në vazhdim, me shenjtërimin e Tryezës së Shenjtë.
   Më pas vazhdoi Liturgjia Hyjnore, ku Kori i Shkollës së Muzikës Bizantine të Kryepiskopatës së Hirshme të Tiranës i dha një përmasë më të lartë e shpirtërore gjithë shërbesave.
   Kisha e re që u shenjtërua nga Kryepiskopi Anastas (e katërta brenda pak javësh, nga cepi në cep të Shqipërisë pas Shenjtërimit të Katedrales së Tiranës; kishës “Lindja e Zotit Krisht”, në Shkodër; kishës “Ngjallja e Zotit”, në Pogradec dhe “Dyzetë Shenjtorët”, në Aliko dhe e fundit kjo në Këlcyrë “Ungjillëzimin i Perëndilindëses”), u ndërtua në periudhën 1994-1996 dhe është e tipit bazilikë me kube, me sipërfaqe të përgjithshme që arrin 300m2. Ndodhet në qendër të qytezës dhe përbën pikë referimi të qytetit të krijuar relativisht rishtazi.
   Në fund të Liturgjisë Hyjnore, Kryepiskopi Anastas u foli besimtarëve si për tipikonë e Shenjtërimit dhe kuptimin e pranisë së Tempullit Orthodhoks në jetën e komunitetit adhurues, por dhe të qytetit në të cilin ai jeton dhe aktivizohet, si dhe mbi Ungjillin e ditës. Fortlumturia e Tij i nxiti besimtarët që të jetojnë me të vërtetë besimin dhe që të armatosen përditë me armët ndaj të cilave fuqitë demonike (që janë të pranishme edhe në shoqërinë e sotme njerëzore dhe përpiqen ta zhysin atë në korrupsion dhe padrejtësi), nuk munden veçse të jenë krejt të pafuqishme dhe të parrezikshme. Këto armë janë: e vërteta, përulësia, dashuria dhe pendimi. Ato do të duhet të kultivohen pandërprerë edhe me lutjen në këtë kishë të re orthodhokse. Dhe përsëri edhe një herë tjetër përsëriti porosinë e tij atërore që ne të krishterët orthodhoksë të mos mjaftohemi me harenë e godinave adhuruese, të reja apo të rikonstruktruktuara, por përditë të tregojmë kujdes të ndërtojmë veten tonë si tempuj të Perëndisë së gjallë.
   Në Qendrën Shpirtërore në krah të kishës vijoi qerasje tradicionale nga ana e enorisë së Ungjillëzimit, në një amtosferë të përzemërt dhe mbushur me këngë tradicionale të zonës së Përmetit.
   Duhet kujtuar këtu, se para pak vitesh Këshilli i Bashkisë së Këlcyrës, në shenjë vlerësimi për nismën e Kryepiskopit Anastas që në qytetin e tyre të ndërtohet kjo kishë e bukur, vendosi që rrugën përpara saj dhe në sheshin qendror të qytezës ta emërtojë “Rruga Kryepiskopi Anastas”.
   Në këtë gëzim të veçantë të besimtarëve të Këlcyrës për shenjtërimin e Kishës së tyre i pranishëm ishte edhe Nënkryetari i Parlamentit, z. Vangjel Dule dhe personalitete të tjera.
   Për të gjithë Mitropolinë e Gjirokastrës kjo prani e Kryepiskopit Anastas dhe shenjtërimi i dyfishtë përbëjnë një notë të veçantë festive dhe rast për një përjetim më të thellë të këtyre tubimeve adhuruese në kuadrin e së Kremtes së Fjetjes të së Tërëshenjtës Mari, që populli e mbiquan edhe Pashkë e Verës. Ky ishte rast i veçantë edhe për dhjetra besimtarë të këtyre trevave, që jetojnë dhe punojnë më së shumti në Greqi.
Këlcyrë, 17 Gusht 2014
Foto: Dhjakon Stefan Ritsi